İçeriğe git

Ebola - Bursa İhtisas Enfeksiyon Akademisi (BİENA)

BİENA — Üst Bilgi v4 İçeriğe atla
Menüyü atla
Menüyü atla
Klinik Tecrübe ve Akademik Diyaloğun Dijital Platformu
Menüyü atla
Menüyü atla
SBÜ Bursa Yüksek İhtisas EAH Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği
Menüyü atla
Bilgi Notu
Bilgi Notu: Bundibugyo Ebolavirüs Salgını — Kasım 2026 Güncellemesi
GÜNCEL SALGIN · SON GÜNCELLEME 18 KASIM 2026

Bilgi Notu · Ebola Hastalığı · Bundibugyo Virüsü (BDBV)

Bundibugyo Ebolavirüs Salgını:
Altıncı Ayda 11.000'i Aşan Vaka

Mayıs 2026'da Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) İturi eyaletinde başlayan salgın, kayıtlardaki ikinci en büyük Ebola salgını hâline geldi. Vaka sayısı son üç ayda iki katından fazla arttı; Ekim'de Kenya ve Nijerya'ya taşındı. DSÖ Acil Durum Komitesi 17 Kasım'daki üçüncü toplantısında uluslararası halk sağlığı acil durumunun (PHEIC) sürdüğünü bildirdi. Bundibugyo türü için hâlâ onaylı aşı ve özgül tedavi yok.

PHEIC sürüyor KDC · 8 eyalet · 67 sağlık bölgesi Kenya 9 · Nijerya 1 olgu Uganda'da salgın sona erdi Onaylı aşı / tedavi yok
Mayıs notundan bu yana ne değişti? Doğrulanmış vaka sayısı yüzlerden 11.000'in üzerine çıktı · Uganda'daki salgın 28 Temmuz'da bitti · Kenya ve Nijerya'da ithal olgular görüldü · tedavi (PARTNERS) ve aşı (Tumaini) çalışmaları sahada başladı · Bundibugyo'ya özgü iki aşı adayı çalışmaya ekleniyor.
1 · Güncel Durum · 15 Kasım 2026 verisi

Sayılarla salgın

Sayılar yalnızca laboratuvarla doğrulanmış olguları içerir; kuşkulu olgular ve ölümler dahil değildir. Kaynaklar arasında veri kesim tarihine bağlı küçük farklar olabilir.

11.463
Toplam doğrulanmış vaka; 11.432'si KDC'de
CDC · 15 Kasım 2026
5.597
Doğrulanmış ölüm; KDC'de doğrulanmış olgularda fatalite yaklaşık %49
CDC · 15 Kasım 2026
400–500
Haftalık yeni vaka. 46. haftada 442 vaka ve 239 ölüm; günlük ortalama 62–65
DSÖ · 17 Kasım / AFRO Durum Raporu 27
2 / 3
Doğrulanmış ölümlerin tedavi merkezi dışında gerçekleşen payı: olgular geç saptanıyor
DSÖ · 17 Kasım 2026

KDC'de doğrulanmış vaka artışı

7 Eylül6.757
1 Kasım10.532
3 Kasım10.668
8 Kasım10.990
15 Kasım11.432

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı (7 Eylül), ECDC (1 ve 8 Kasım), DSÖ DON625 (3 Kasım), CDC (15 Kasım).

Bu salgını farklı kılanlar

  • Hız: 1.000 doğrulanmış vakaya 40 günde ulaşıldı; 2018 KDC salgınında bu yaklaşık 235 gün sürmüştü.
  • Çocuklar: doğrulanmış vakaların dörtte birinden fazlası, ölümlerin üçte biri çocuk. Beş yaş altı doğrulanmış olguların onda yedisi kaybedildi.
  • Temaslı izlemi: günlük görülen temaslı oranı %86; hedef %95.
  • Sağlık çalışanları: çatışma ortamı ve koruyucu ekipman eksikliği nedeniyle bakım sırasında enfeksiyonlar bildirildi.
  • İlerleme: erken odakların çoğunda hızlı bulaş durduruldu; tanı yapabilen laboratuvar sayısı 2'den 20'nin üzerine çıktı. Ancak yeni odaklar ortaya çıkmayı sürdürüyor.
2 · Coğrafi Yayılım

Ülkelere ve eyaletlere göre tablo

KDC'de sekiz eyalette 67 sağlık bölgesi etkilendi; 3 Kasım itibarıyla 51 bölgede aktif bulaş vardı. Son üç haftada en çok vaka Beni, Bunia ve Mandima'dan bildirildi.

ÜlkeDoğrulanmışÖlümDurum
KDC11.4325.593Aktif bulaş
Kenya
Nairobi; 1 ithal olgu + 4 aile bireyi + 4 sağlık çalışanı
92Yeni olgu yok
Son olgu 20 Ekim; temaslı izlemi tamamlandı
Nijerya
Abuja; ithal olgu, Cenevre'ye tahliye
10Yeni olgu yok
Hasta taburcu; 62 temaslının izlemi bitti
Uganda202Bitti
28 Temmuz'da sona erdiği ilan edildi
Fransa
KDC'den dönen insani yardım hekimi
10İyileşti

CDC, 15 Kasım 2026; Kenya ve Nijerya ayrıntıları DSÖ DON625 ve ECDC. Uganda için ayrıca 1 olası vaka ve 1 olası ölüm bildirildi.

KDC eyaletiVakaÖlümEtkilenen bölge
İturi7.4853.53228 / 36
Kuzey Kivu2.5931.42217 / 34
Haut-Uélé4702087 / 13
Tshopo94297 / 23
Bas-Uélé · Nord-Ubangi · Sud-Ubangi · Güney KivuAz sayıda olgu4 · 2 · 1 · 1

DSÖ DON625, 3 Kasım 2026 verisi. Kuzey Kivu'da fatalite %54,8 ile en yüksek. Güney Kivu'da 29 Mayıs'tan beri doğrulanmış olgu yok.

3 · Kronoloji

Mayıs'tan Kasım'a

Sarı işaretli maddeler Mayıs bilgi notundan sonra eklenen gelişmelerdir.

  • 15 MayısKDC'nin kuzeydoğusunda Bundibugyo virüsüne bağlı Ebola salgını bildirildi. Bu, KDC'nin 17. Ebola salgını ve BDBV'nin 2007 ve 2012'den sonraki üçüncü salgını.
  • 17 MayısDSÖ Genel Direktörü salgını PHEIC olarak belirledi; pandemi acil durumu ölçütlerini karşılamadığını bildirdi.
  • 22 MayısAcil Durum Komitesi'nin ilk toplantısının ardından geçici tavsiyeler yayımlandı.
  • 2 TemmuzPARTNERS tedavi çalışmasına hasta alımı başladı (MBP134 monoklonal antikor ve remdesivir).
  • TemmuzFransa'da KDC'den dönen bir hekimde olgu saptandı; hasta iyileşti.
  • 28 TemmuzUganda salgının sona erdiğini ilan etti.
  • Ağustosİkinci Acil Durum Komitesi toplantısı; 24 Ağustos'ta güncel geçici tavsiyeler. DSÖ risk değerlendirmesi: KDC'de çok yüksek, komşu ülkelerde yüksek, küresel düzeyde düşük.
  • 6 EkimKenya, Nairobi'de seyahat ilişkili ilk olguyu bildirdi; ardından sekiz ikincil olgu gelişti.
  • 20 EkimNijerya, Abuja'da bir ithal olgu bildirdi; hasta 26 Ekim'de İsviçre'ye tahliye edildi.
  • 23 EkimTumaini faz 2/3 halka aşılama çalışması Bunia'da başladı.
  • 4 KasımDSÖ uzman grupları Bundibugyo'ya özgü iki aşı adayının çalışmaya eklenmesini önerdi.
  • 17 KasımÜçüncü Acil Durum Komitesi toplantısı: PHEIC sürüyor.
4 · Bundibugyo neden farklı? · Tanı, aşı ve tedavi

Zaire için elimizde olanlar burada işe yaramıyor

Ruhsatlı Ebola aşıları ve monoklonal antikorlar Zaire ebolavirüsünün glikoproteinini hedefler. Bundibugyo için etkinlikleri gösterilmemiştir; bu nedenle salgın, ürünlerin sahada sınandığı klinik çalışmalarla birlikte yürüyor.

🔬 Tanı tuzakları

  • Tanı RT-PCR ile konur; test BDBV'yi saptayabilen (türe özgü veya pan-ebolavirüs) bir yöntem olmalıdır.
  • DSÖ geçici tavsiyelerindeki not: GeneXpert platformu Bundibugyo virüsünü saptayamaz. Yalnızca Zaire'yi hedefleyen bir testin negatif sonucu Ebola'yı dışlamaz.
  • Belirtilerin ilk 72 saatinde alınan örnek negatif olabilir; klinik kuşku sürüyorsa test yinelenir.
  • Sıtma ve diğer ateşli hastalıklardan klinik olarak ayrılamaz; sıtma testi pozitifliği Ebola'yı dışlamaz.

💉 Aşı çalışmaları

  • Onaylı BDBV aşısı yok.
  • Tumaini (faz 2/3, INRB yürütücülüğünde): doğrulanmış olguların temaslılarında halka aşılama tasarımı. İlk değerlendirilen ürün Ervebo (Zaire aşısı; çapraz koruma sınanıyor).
  • Eklenecek iki BDBV'ye özgü aday: ChAdOx1 (Oxford Üniversitesi / Serum Institute of India) ve mRNA-1469 (Moderna). Ulusal onayların ardından çalışmaya girecekler.
  • BRAVO: yaklaşık 20.000 ön saf çalışanında Ervebo'nun gerçek yaşam etkililiğini ölçen çalışma.

💊 Tedavi çalışmaları

  • Onaylı özgül tedavi yok. Inmazeb ve Ebanga yalnızca Zaire ebolavirüsü için ruhsatlıdır.
  • PARTNERS (DSÖ destekli platform çalışması): MBP134 monoklonal antikor, remdesivir veya ikisinin birlikte kullanımı sağkalımı artırıyor mu sorusunu yanıtlıyor. Sonuç henüz açıklanmadı.
  • Kenya'da olgulara onaylı protokoller altında araştırma aşamasındaki ürünler verildi.

🛏️ Bugün için standart: destek tedavisi

  • Erken ve yeterli sıvı–elektrolit replasmanı; hipovolemi ve hipokaleminin düzeltilmesi.
  • Organ desteği, kanama ve koagülopati yönetimi, ağrı ve bulantı kontrolü.
  • Eşlik eden sıtma ve bakteriyel enfeksiyonların ampirik tedavisi.
  • Bakımın tümü damlacık ve temas önlemleri, sıvı geçirmez koruyucu ekipman ve eğitimli ekiple; iğne ve invaziv girişim en aza indirilir.
5 · Türkiye ve Avrupa için risk

Risk düşük, hazırlık şart

Kenya ve Nijerya olguları, uçak yolculuğuyla taşınmanın kuramsal olmadığını gösterdi. Her iki ülkede de olgular hızla saptanıp temaslılar karantinada izlendiği için toplumda yayılım olmadı.

Risk değerlendirmeleri

  • DSÖ: KDC'de çok yüksek · KDC ile kara sınırı olan ülkelerde yüksek · Afrika'nın geri kalanında düşük · küresel düzeyde düşük (14 Ağustos değerlendirmesi; güncelleniyor).
  • ECDC: AB/AEA'da yaşayanlar için enfeksiyon olasılığı çok düşük; etkilenen bölgelere gidenler için düşük.
  • Avrupa'ya tahliyeler: Almanya 2, Hollanda 1, Fransa 1 olgu; ayrıca Birleşik Krallık ve İsviçre'ye tahliyeler. Tümü sağlık veya insani yardım çalışanlarıyla ilişkili.
  • Seyahat: DSÖ, etkilenen ülkelere seyahat ve ticaret kısıtlaması önermiyor. ABD ise son 21 günde KDC'de bulunan yolculara giriş kısıtlaması uyguluyor.

🇹🇷 Türkiye'de durum

  • Sağlık Bakanlığı açıklamalarına göre Türkiye'de bugüne kadar doğrulanmış Ebola olgusu yok.
  • Kuşkulu olguda Bakanlığın Ebola Virüs Hastalığı Bilgilendirme ve Vaka Yönetim Rehberi esas alınır.
  • Seyahat Sağlığı sitesi DSÖ salgın bildirimlerini Türkçe olarak yayımlıyor (son Ebola duyurusu 6 Kasım 2026).
  • Etkilenen bölgelere gidecek sağlık ve insani yardım çalışanlarına seyahat öncesi danışmanlık ve dönüşte 21 günlük belirti izlemi önerilir.

Acil serviste tek soru: “Son 21 günde nerede bulundunuz?”

Ateşle başvuran ve son 21 günde KDC'nin etkilenen eyaletlerinde bulunmuş, orada sağlık hizmeti vermiş, cenaze törenine katılmış ya da doğrulanmış bir olguyla temas etmiş her hasta, aksi kanıtlanana kadar olası olgu gibi ele alınır. Kenya ve Nijerya dönüşlerinde bilinen olgu veya sağlık kuruluşu teması ayrıca sorgulanır.

🩺 Klinisyen Özeti — Kuşkulu Olguda İlk Saat

  • Tanı: kuluçka 2–21 gün. Başlangıçta ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı; birkaç gün içinde kusma ve ishal. Kanama olguların azında ve geç dönemde görülür; yokluğu tanıyı dışlamaz. Hasta belirtiler başlamadan önce bulaştırıcı değildir.
  • Ayır: hastayı tek kişilik, kapısı kapalı odaya al; odaya giren kişi sayısını sınırla ve kayıt tut.
  • Korun: sıvı geçirmez önlük, çift eldiven, yüz siperi veya gözlük, N95/FFP2 veya üzeri maske; giyme–çıkarma gözlemci eşliğinde.
  • Bildir: İl Sağlık Müdürlüğü'ne derhal haber ver. Örnek alma, paketleme ve referans laboratuvara sevk Bakanlık rehberine göre ve eşgüdümle yapılır; rutin laboratuvara örnek gönderme.
  • Unutma: sıtma başta olmak üzere tedavi edilebilir nedenleri eş zamanlı değerlendir; istenen PCR'ın Bundibugyo'yu saptayabildiğini teyit et.
  • İzle: korunmasız temaslılar son temastan itibaren 21 gün izlenir.
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji — Bundibugyo Ebolavirüs Salgını Bilgi Notu. İlk yayın: Mayıs 2026 · Bu sürüm: 18 Kasım 2026.

Kaynaklar: WHO Disease Outbreak News DON625, Ebola disease caused by Bundibugyo virus — DRC, Kenya and Nigeria (6 Kasım 2026) · WHO Genel Direktörü'nün üçüncü IHR Acil Durum Komitesi açılış konuşması (17 Kasım 2026) · UN News (17 Kasım 2026) · WHO AFRO Weekly External Situation Report 27 (15 Kasım 2026 verisi) · WHO, Two new candidate vaccines to join Ebola trial as treatment research advances (4 Kasım 2026) · WHO, PARTNERS çalışması duyurusu (2 Temmuz 2026) · WHO Geçici Tavsiyeler (22 Mayıs ve 24 Ağustos 2026) · ECDC, Ebola disease: Multi-country outbreak 2026 (16 Kasım 2026 güncellemesi) · CDC, Ebola Outbreak: Current Situation (17 Kasım 2026) · ClinicalTrials.gov NCT07842107 (Tumaini), NCT07903350 (BRAVO) · T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM, Ebola Virüs Hastalığı Bilgilendirme ve Vaka Yönetim Rehberi · T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı salgın haberleri · Anadolu Ajansı (18 Kasım 2026). Salgın hızla değişmektedir; güncel sayılar için yukarıdaki canlı kaynaklara bakınız. Bu sayfa sağlık profesyonellerine yönelik bilgilendirme amaçlıdır; kurumsal protokollerin ve Bakanlık rehberinin yerine geçmez.

BİENA — Footer B · Editoryal
SBÜ Bursa Yüksek İhtisas EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği
İçeriğe dön
Uygulama simgesi
Bursa İhtisas Enfeksiyon Akademisi (BİENA) Ana ekranınıza daha iyi bir deneyim için bu uygulamayı yükleyin
iOS'ta yükleme düğmesi öğesine dokunun, ardından "Ekranınıza ekleyin"