Konu Sayfası

Enfektif Endokardit

Infective Endocarditis · Kalp Kapak Enfeksiyonu · Duke Kriterleri

Modifiye Duke kriterleri, etiyoloji ve predispozan durumlar, ampirik ve etkene yönelik antimikrobiyal tedavi rejimleri, cerrahi endikasyonlar. ESC 2023 ve IDSA 2015 kılavuz güncellemeleri.

Gram (+) Kok Duke Kriterleri Ekokardiyografi Yapay Kapak Cerrahi Endikasyon ESC 2023 Kardiyoloji Konsültasyonu

Giriş & Etiyoloji

Tanım

Endokardın — en sık kalp kapaklarının — mikroorganizmalar tarafından enfeksiyonu; karakteristik lezyon vejetasyondur (fibrin, trombosit ve bakteri kitlesinden oluşur)
Sol kalp (aort/mitral) tutulumu sağ kalbe (triküspid/pulmoner) göre daha sık ve ağır seyirlidir
Sürekli veya aralıklı bakteriyemi, septik emboli ve immünopatolojik reaksiyonlar hastalığın sistemik bulgularını oluşturur
Vejetasyondaki bakteri yoğunluğu 10⁸–10¹⁰ CFU/gr — konak savunmasının ulaşamadığı, biyofilm içindeki depo

Sınıflama

Kriter	Alt Grup	Özellik
Süre	Akut EE	<6 hafta; S. aureus sık; normal kapak da tutulabilir; yüksek mortalite
	Subakut/Kronik EE	6 hafta–3 ay / >3 ay; viridans strep; önceden kapak hastalığı var
Kapak	Doğal kapak EE (DKEE)	Mitral > aort tutulumu
	Yapay kapak EE (YKEE)	Erken (<1 yıl): S. aureus, KNS; Geç (>1 yıl): viridans strep benzeri
Edinim	Toplum kökenli	Sağlık hizmetiyle ilişkisiz
	Sağlık hizmeti ilişkili	Hastane içi veya sağlık hizmetiyle ilişkili ambulatuvar; %>48h yatış
	İVDU ilişkili	Damar içi ilaç kullanıcısı; triküspid sık; S. aureus %70
Cihaz	CIED EE	Kalıcı pil, ICD, CRT; kablo vejetasyonu; lead ekstraksiyonu gerekir

Etiyoloji

Etken	Oran	Klinik Not
Staphylococcus aureus	%25–35	En sık akut EE etkeni; MRSA oranı artıyor; yüksek mortalite; sağlık hizmeti ilişkili sık
Viridans Streptokoklar	%18–25	S. sanguinis, S. mutans, S. mitis; subakut; oral kavite/diş flora
Enterococcus spp.	%10–15	E. faecalis > E. faecium; genitoüriner/GIS kaynaklı; yaşlı, erkek
Koagülaz-negatif stafilokoklar	%10–15	YKEE'de en sık ilk 2 ayda; S. epidermidis, S. lugdunensis
Streptococcus gallolyticus (bovis grubu)	%5–8	Kolorektal kanser / polip ilişkili — kolonoskopi gerektirir!
HACEK/AACEK grubu	%3–5	Zor üreyen Gram (–) basiller; ağız florası; subakut; büyük vejetasyon
Mantarlar	%2–4	Candida, Aspergillus; YKEE, immünosüprese, uzun süreli SVK; yüksek mortalite; cerrahi gereklidir
Kültür negatif	%5–10	Brucella, Coxiella burnetii, Bartonella, Tropheryma whipplei; seroloji/PCR gerekli

🔍 S. gallolyticus (bovis grubu) uyarısı

Bu etkenle endokardit saptandığında kolorektal neoplazi (adenom veya karsinom) birlikteliği %18–50'ye ulaşmaktadır. Mutlaka kolonoskopi planlanmalı; klinik remisyon sonrasında ertelenebilir ancak ihmal edilmemelidir.

Patogenez

1. Adım — Predispozan kardiyak durum: kapak hastalığı, septal defekt, romatizmal kapak hasarı → endotel hasarı veya anomalisi
2. Adım — NBTE (Nonbakteriyel Trombotik Endokardit): hasarlı endotel üzerine steril fibrin-trombosit birikimi — bakteri tutunma platformu
3. Adım — Geçici bakteriyemi: diş çekimi, endoskopi, kateter manipülasyonu, deri/yumuşak doku enfeksiyonu, İVDU → NBTE'ye bakteri tutunması
4. Adım — Vejetasyon olgunlaşması: bakteri fibrin tabakasına gömülür → biyofilm → konak savunması ve antibiyotiklerden korunma → sürekli bakteriyemi
Yüksek bakış açısı: yüksek hız türbülanslı akım (örn. aort stenozu jeti, VSD) endotel hasarını artırır — en sık tutulum bölgesi düşük basınç tarafı (atriyal yüz, sol taraf)

Vejetasyonun Komplikasyonları

Septik emboli: Sol kalp → serebral, renal, splenik, ekstremite; Sağ kalp → pulmoner
Lokal tahribat: kapak perforasyonu, kor ve ring apsesi, fistül, yeni kapak yetmezliği → KKY
Hematojen yayılım: vertebra (spondilodiskit), beyin (apse/menenjit), eklem (septik artrit)
İmmünopatoloji: immün kompleks birikimi → glomerülonefrit, Osler nodları, Roth lekeleri, RF pozitifliği

Klinik

Sistemik Bulgular

Ateş: %80–90; genellikle 38–39°C; uzun süreli ve tedaviye dirençli ateş EE'yi düşündürmelidir
Titreme, halsizlik, gece terlemeleri, kilo kaybı, iştahsızlık, anemi (kronik hastalık anemisi)
Splenomegali (%30–40; özellikle subakut formda)

Kardiyak Bulgular

Yeni veya değişen regürjitan üfürüm: EE için güçlü klinik ipucu; akut formda ani başlayan kapak yetersizliği dramatik olabilir
KKY bulguları (özellikle akut aort veya mitral yetersizliği geliştiğinde)
Yeni ileti bozukluğu (tam blok, dal bloğu) → perivalvüler apse/myokardit
Çomak parmak (subakut uzun süreli hastalıkta)

Periferik/Emboli/İmmünolojik Bulgular

Bulgu	Tanım	Mekanizma
Petechiae	Konjonktiva, damak, bacakta peteşiler	Vasküler emboli / immün kompleks
Splinter hemoraji	Tırnak yatağında lineer kanamalı çizgiler	Mikroemboli
Janeway lezyonu	El ayası/ayak tabanında ağrısız eritematöz/hemorajik maküler lezyon (<5 mm)	Septik mikroemboli (akut EE, S. aureus)
Osler nodülü	Parmak uçlarında ağrılı, kabarık, 3–15 mm kırmızı-mor nodül	İmmün kompleks birikimi (subakut EE)
Roth lekesi	Retinada ortası soluk hemorajik lezyon	Vaskülit / immün kompleks
Fokal nörolojik defisit	İnme, TİA, beyin apsesi, mikotik anevrizma	Septik serebral emboli
Mikroskopik hematüri	İdrar tetkikinde eritrosit	Fokal immün kompleks GN / renal emboli

💡

EE'yi düşündüren durum: Açıklanamayan ateş + yeni üfürüm kombinasyonu, 3 setten fazla kan kültürü pozitifliği, septik emboli + ateş, predispozan kardiyak durumda uzun süreli ateş — bu tablolarda her zaman EE akla gelmeli ve ekokardiyografi istenmelidir.

Tanı — Duke Kriterleri

Modifiye Duke–ISCVID Kriterleri (ESC 2023)

MAJÖR KRİTERLER

Kan kültürü: Viridans strep, S. bovis, HACEK, S. aureus veya toplum kökenli Enterococcus'un iki ayrı kültürde üremesi; ya da sürekli bakteriyemi (12 saat arayla 2 poz. veya 1 saat içinde alınan 3 kültürün tümü poz.); Coxiella burnetii Faz-1 IgG >1:800
Görüntüleme: EKO'da vejetasyon/apse/psödoanevrizma/fistül/kapak perforasyonu veya yeni yetmezlik; ¹⁸F-FDG PET/BT'de protez çevresinde patolojik uptake (>3 ay sonra implante edilmişse); kardiyak BT'de paravalvüler lezyon
Cerrahi/otopside: EE ile uyumlu histopatoloji veya mikroorganizma izolasyonu

MİNÖR KRİTERLER

Yatkınlık oluşturan kardiyak durum veya İVDU
Ateş >38°C
Vasküler olay: majör arteriyel emboli, septik pulmoner infarkt, mikotik anevrizma, İKK, konjonktival hemoraji, Janeway lezyonu
İmmünolojik: GN, Osler nodülü, Roth lekesi, RF pozitifliği
Mikrobiyolojik: majör kriteri karşılamayan kan kültürü pozitifliği veya enfeksiyonun serolojik kanıtı

📋 Tanı Sınıflaması

Kesin EE: Patolojik kriter VEYA (2 Majör) VEYA (1 Majör + 3 Minör) VEYA (5 Minör)

Olası EE: (1 Majör + 1 Minör) VEYA (3 Minör)

EE dışlandı: Başka tanı / ≤4 günde semptom geriledi / cerrahi-otopside EE kanıtı yok

Mikrobiyolojik Tanı

Antibiyotik başlanmadan 1 saat içinde 3 set (aerop + anaerop) kan kültürü alın — farklı venöz nokta, en az 10 mL/şişe
İnatçı bakteriyemi nedeniyle ateşsiz dönemde de kültür alınabilir
Kültür negatif olgularda: Brucella serolojisi, Coxiella Faz-I/II IgG, Bartonella PCR/seroloji, Tropheryma PCR (doku)
Operasyonda çıkarılan kapak mutlaka kültür + histopatolojiye gönderilir; 16S rRNA PCR ile kültür negatif etken saptanabilir

Görüntüleme Algoritması

TTE (Transtorasik EKO) — ilk adım: duyarlılık %40–63, özgüllük %98; kalın göğüs duvarı, obez, KOAH hastalarda yetersiz görüntü kalitesi
TEE (Transözofageal EKO): duyarlılık %90–96; TTE negatif ama klinik şüphe yüksekse, yapay kapak/CIED varsa, TTE pozitifse komplikasyon araştırmak için yapılır
Kardiyak BT: perivalvüler uzanım (apse, psödoanevrizma, fistül) değerlendirmesinde TEE'ye üstün; cerrahi planlama öncesi
¹⁸F-FDG PET/BT: YKEE ve CIED endokarditinde — protez çevresinde patolojik FDG tutulumu (implantasyondan >3 ay sonra); metastatik enfeksiyon odaklarını da gösterir

Ampirik Tedavi

⚠️

Ampirik tedavi kuralı: Akut olgularda 3 set kan kültürü alındıktan hemen sonra (≤1 saat içinde) başlanır. Subakut olgularda kültürler uygun şekilde alınıp kısa (24–48 saat) bekleme yapılabilir. Ampirik rejim, kültür sonuçlarına göre 48–72 saatte yeniden değerlendirilip revize edilmelidir.

Durum	Ampirik Rejim	Hedef Etken
Doğal kapak EE — şiddetli değil	Ampisilin-Sulbaktam IV + Oksasilin/Sefazolin IV	Streptokoklar, MSSA, enterokoklar
Doğal kapak EE — şiddetli/MRSA riski	Vankomisin IV + Seftriakson IV	MRSA, KNS, streptokoklar, enterokoklar, HACEK
Erken YKEE (<1 yıl)	Vankomisin + Gentamisin + Rifampisin	MRSA, MRSE, Gram (–) basiller
Geç YKEE (>1 yıl)	Vankomisin + Seftriakson	Doğal kapak EE profili benzeri
İVDU ilişkili	Vankomisin IV (triküspid tutulumu ağırlıklı)	S. aureus (%70), özellikle MRSA

Etkene Yönelik Tedavi

Streptococcus viridans / S. gallolyticus (MIC ≤0.125 mg/L — tam duyarlı)

Tercih: Penisilin G veya Seftriakson

Penisilin G 12–18 MÜ/gün sürekli infüzyon veya 6 doza bölünmüş IV — 4 hafta (DK) / 6 hafta (YK)
Seftriakson 2 g/gün IV veya IM — eşdeğer etkinlik; ayaktan tedaviye uygun
Kısa rejim (2 hafta, sadece DK): Seftriakson + Netilmisin veya Gentamisin — düşük komplikasyon riski, normal böbrek fonksiyonu, TTE/TEE negatif komplikasyon

Penisilin alerjisinde: Vankomisin

Vankomisin 30 mg/kg/gün 2 doza bölünmüş IV — 4 hafta; AUC/MIC hedefli monitörizasyon (hedef AUC 400–600)

Staphylococcus aureus — MSSA

Tercih: Oksasilin / Nafsilin (Kloksasilin)

Oksasilin 2 g q4h IV — DK: 4–6 hafta / YK: ≥6 hafta
Rifampisin 300–450 mg PO q8h YK'ya eklenir (YKEE'de ilk 2 haftadan sonra, en az 6 hafta)

Penisilin alerjisinde veya MRSA'da: Vankomisin

Vankomisin 30 mg/kg/gün IV — AUC/MIC hedefi 400–600
YKEE'de Rifampisin + Gentamisin ilk 2 hafta eklenir
Daptomisin 8–10 mg/kg/gün IV — MRSA DK EE'de vankomisin alternatifi; sol taraf için yüksek doz gerekli; pulmoner tutulumda ETKİNSİZ

Staphylococcus aureus — MRSA

Tercih: Vankomisin veya Daptomisin

Vankomisin IV — DK 6 hafta; YK ≥6 hafta + Rifampisin + Gentamisin (ilk 2 hafta)
Daptomisin 8–10 mg/kg/gün IV — sol taraf DK EE'de önerilebilir; triküspid için 6 mg/kg da yeterli
MIC ≥2 mg/L vankomisin için: Daptomisin tercih edilir

Enterococcus spp.

Tercih: Ampisilin + Seftriakson (E. faecalis)

Ampisilin 2 g q4h IV + Seftriakson 2 g q12h IV — 6 hafta; aminoglikozid toksisitesi yoktur; yüksek düzey aminoglikozid direncinde tercih edilir
E. faecium veya ampisilin direnci: Vankomisin IV ± Gentamisin; VRE: Linezolid veya Daptomisin (yüksek doz)

HACEK Grubu

Tercih: Seftriakson

Seftriakson 2 g/gün IV — 4 hafta (DK) / 6 hafta (YK)
β-laktamaz negatifse: Ampisilin-Sulbaktam IV
Siprofloksasin PO/IV — oral konsolidasyon için seçenek

💊 Genel Antibiyotik Tedavi Kuralları

Bakterisidal ajan kullanılmalı; parenteral yol zorunlu; süre yeterince uzun (DK en az 4–6 hafta, YK 6 hafta)

YKEE'de kombinasyon (Rifampisin erken değil geç 2. haftadan sonra eklenir — direnç önleme)

Oral geçiş (step-down): İV ilaç kullananlar hariç, klinik stabilite + duyarlı etken + iyi kompliyansta streptokokal EE'de Amoksisilin PO; ORBIT ve POET çalışmaları sol kalp EE'de erken oral geçişi destekliyor

Cerrahi Endikasyonlar

Akut dönemde vakaların %25–50'sinde, konvalesan dönemde %20–40'ında cerrahi gerekir. "Endokardit Ekibi" (kardiyoloji, kardiyak cerrahi, enfeksiyon hastalıkları, görüntüleme) kararı birlikte verir.

Kategori	Endikasyon	Aciliyet
Kalp Yetmezliği	Akut aort/mitral yetmezliği → refrakter pulmoner ödem/kardiyojenik şok	Acil (24 saat)
	Akut aort/mitral yetmezliği → KKY belirtileri (NYHA III–IV)	Erken elektif (≤7 gün)
	Kapak stenozu veya yetersizliğine bağlı kalıcı KKY bulguları	Elektif
Kontrol Edilemeyen Enfeksiyon	Perivalvüler apse, psödoanevrizma, fistül, büyüyen vejetasyon (antibiyotik altında)	Erken elektif (≤7 gün)
	Mantar / multirezistan organizma EE	Erken elektif
	Yapay kapak yetmezliği veya ayrışması	Acil/Erken elektif
Emboli Profilaksisi	Sol taraf vejetasyon >10 mm + ≥1 embolik olay (antibiyotik altında)	Erken elektif (≤7 gün)
Emboli Profilaksisi	Büyük izole vejetasyon (>15 mm) yüksek emboli riski	Erken elektif

⚠️

Nörolojik olay sonrası cerrahi zamanlama: Sessiz serebral emboli veya geçici iskemik atak → süre kısıtlaması yok; iskemik inme → 4 hafta bekleme gerekli değil, ≥72 saat sonra EE cerrahi endikasyonu varsa yapılabilir; hemorajik inme/büyük enfarkt → bireysel değerlendirme, en az 4 hafta erteleme önerilir.

Komplikasyonlar & Özel Durumlar

Nörolojik Komplikasyonlar (%15–35)

İskemik inme (en sık), TİA, beyin apsesi, mikotik intrakraniyal anevrizma
MİKOTİK ANEVRIZMA: S. aureus EE'de sık; asemptomatik veya baş ağrısıyla; rüptür fatal; BT/MR anjiyografi ile tanı; küçük ve tedavi altında küçülüyorsa konservatif izlem, büyüyorsa endovasküler/cerrahi
Nörolojik komplikasyon varlığında antibiyotik süresi kısaltılmamalı

CIED (Kardiyak İmplante Elektronik Cihaz) EE

Kalıcı pil, ICD, CRT; kablo vejetasyonu — sağ kalp EE tablosu; pulmoner emboliler sık
Tanı: TEE + ¹⁸F-FDG PET/BT (implantasyondan >3 ay sonra)
Tam sistem çıkarımı (lead ekstraksiyonu) gerekir: antibiyotik + percutan veya cerrahi ekstraksiyon
Yeniden implantasyon: enfeksiyon temizlendikten sonra (en az 72 saat negatif kültür, klinik düzelme) karşı tarafa implantasyon

Profilaksi

Yüksek risk grubu: yapay kapak, önceki EE öyküsü, seçilmiş konjenital kalp hastalıkları (siyanojen, tamir edilmemiş, protez ile tamir edilmiş ilk 6 ay)
Endikasyon: sadece yüksek risk + yüksek bakteriyemi riski taşıyan dental prosedürler (diş çekimi, periodontal müdahale, implant)
Ajan: Amoksisilin 2 g PO tek doz (işlemden 30–60 dk önce); penisilin alerjisinde Klindamisin 600 mg PO
GIS/GÜS prosedürleri için rutin profilaksi artık önerilmiyor (ESC 2023, NICE 2016)

Temel Kaynaklar

Delgado V, Ajmone Marsan N, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of endocarditis. Eur Heart J 2023;44(39):3948–4042. doi:10.1093/eurheartj/ehad193

Baddour LM, Wilson WR, Bayer AS, et al. Infective Endocarditis in Adults: IDSA 2015 Clinical Practice Guidelines. Clin Infect Dis 2015;61(6):e29–68. doi:10.1093/cid/civ371

Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, 9th ed. Philadelphia: Elsevier, 2025. Ch. 77–78.

KLİMİK Derneği. İnfektif Endokarditin Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu. Klimik Derg 2019;32(Suppl 1):1–36.

Fowler VG, Durack DT, Selton-Suty C, et al. The 2023 Duke-ISCVID Criteria for Infective Endocarditis. Clin Infect Dis 2023;77(4):518–526. doi:10.1093/cid/ciad271

📚 REHBERLER

Klinik Rehberler

ESC · 2023

2023 ESC Guidelines for the Management of Endocarditis

Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin en güncel enfektif endokardit kılavuzu. Tanı kriterleri (yenilenmiş Duke-ISCVID), görüntüleme algoritmaları (PET/BT, kardiyak BT), tedavi rejimleri, cerrahi endikasyonlar ve "Endokardit Ekibi" kavramını kapsamlı biçimde ele almaktadır. 2015 kılavuzunu güncelleyen temel referans.

Tam Metni Görüntüle

KLİMİK · 2019

İnfektif Endokarditin Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Türkiye'nin epidemiyolojik özelliklerine uyarlanmış ulusal konsensüs belgesi. Tanı, ampirik/etkene yönelik tedavi ve profilaksi konularında Türkçe referans standartı.

Tam Metni Görüntüle

IDSA · 2015

Infective Endocarditis in Adults: Diagnosis, Antimicrobial Therapy, and Management of Complications

IDSA'nın kapsamlı kılavuzu; her etken için ayrıntılı antibiyotik rejimleri (doz, süre, MIC eşiği), komplikasyon yönetimi ve özel hasta grupları (İVDU, yapay kapak, kalp pili) dahil.

Tam Metni Görüntüle

ESC · 2015

2015 ESC Guidelines for the Management of Infective Endocarditis

Duke kriterlerinin ve ekokardiyografinin tanı algoritmalarındaki rolünü tanımlayan, 2023 güncellemesinin referans aldığı temel ESC belgesi. Hâlâ geniş çapta atıf almaktadır.

Tam Metni Görüntüle

IDSA/HRS · 2017

Cardiovascular Implantable Electronic Device Lead Management and Extraction

Kalıcı kalp pili ve ICD gibi kardiyak implante elektronik cihaz (CIED) enfeksiyonlarının yönetimi ve lead ekstraksiyonu için ortak IDSA/HRS kılavuzu.

Tam Metni Görüntüle

BSAC/BHRS/BCS · 2014

Diagnosis, Prevention and Management of CIED Infections

İmplante kardiyak elektronik cihaz enfeksiyonlarının tanısı, önlenmesi ve yönetimi için İngiliz dernekleri ortak uzlaşı kılavuzu.

Tam Metni Görüntüle

NICE · 2008 · Güncelleme 2016

Antimicrobial Prophylaxis Against Infective Endocarditis in Adults and Children

İnvazif girişimler öncesi EE profilaksisi; hangi hastalara, hangi koşullarda profilaksi önerildiğini (veya önerilmediğini) kanıta dayalı biçimde ele alır.

Tam Metni Görüntüle

BSAC · 2012

Diagnosis and Antibiotic Treatment of Endocarditis in Adults

İngiliz Antimikrobiyal Kemoterapi Derneği'nin yetişkinlerde endokardit tanısı ve antibiyotik tedavisine odaklanan güncel kılavuzu.

Tam Metni Görüntüle

AHA · 2010

Update on Cardiovascular Electronic Implantable Device Infections and Their Management

Amerikan Kalp Derneği'nin CIED enfeksiyonları ve yönetimine ilişkin kapsamlı güncelleme belgesi; patogenez, tanı, tedavi ve cerrahi çıkarım kararlarını içerir.

Tam Metni Görüntüle

Klinik Vaka · Enfektif Endokardit

"Üç Haftadır Devam Eden Ateş, Yeni Üfürüm ve Sol Hemipleji"

62 Yaş · Erkek Diyabetik Mitral Kapak Prolapsusu Öyküsü Sol Kalp EE

Şikâyet: 62 yaşında erkek hasta, 3 haftadır devam eden ateş, halsizlik ve gece terlemeleri ile başvurdu. Son 2 günde ani başlayan sağ kol güçsüzlüğü ve konuşma güçlüğü eklendi.

📍 Öykü: Bilinen mitral kapak prolapsusu var. 1 ay önce diş çekimi yapılmış; o süreçte antibiyotik profilaksisi uygulanmamış. Tip 2 DM, iyi kontrollü. Sigara kullanmıyor, İV madde bağımlılığı yok. Yakın dönemde hastane yatışı veya invazif girişim yok.

FM: Ateş 38.9°C, TA 100/65 mmHg, nabız 98/dak, SaO2 %95. Mitral odakta 3/6 pansistolik üfürüm (önceden yokmuş). Sol üst ekstremitede güç kaybı (4/5), hafif afazi. Parmak uçlarında ağrılı kırmızı nodüller (Osler nodülleri). Tırnak yatağında kıymıksı kanamalar. Fundus muayenesinde sağ gözde Roth lekesi saptandı.

Laboratuvar: WBC 15.400/µL, CRP 184 mg/L, kreatinin 1.4 mg/dL, idrar mikroskobisinde eritrosit +++. Üç set kan kültürü alındı.

Tanı: Kesin/Olası Enfektif Endokardit (Mitral kapak, sol kalp, subakut/akut)

Duke-ISCVID kriterleri:

Majör 1 (Beklenen): Kan kültürü — EE için tipik etken üremesi bekleniyor (viridans strep veya S. aureus; diş çekimi sonrası)
Majör 2 (Ekokardiyografi bekleniyor): TTE/TEE'de vejetasyon veya yeni mitral yetmezliği
Minör 1: Predispozan kardiyak durum (mitral kapak prolapsusu)
Minör 2: Ateş >38°C
Minör 3: Vasküler olay — sol hemipleji (serebral emboli)
Minör 4: İmmünolojik bulgular — Osler nodülleri, Roth lekesi, mikroskopik hematüri (GN)

Mevcut bulgularla: Kültür sonucu beklenmeden bile 1 Majör (ekokardiyografi) + 4 Minör = Kesin EE tanısı için yeterli. Kültür sonucu pozitif gelince 2 Majör + birden fazla Minör ile şüphe güçlenir.

Mikrobiyoloji:

3 set kan kültürü (aerop + anaerop) — antibiyotik öncesi alındı ✓
Nörolojik komplikasyon nedeniyle BOS kültürü — menenjit dışlamak için düşünülebilir (BT sonrası)

Görüntüleme:

Acil kafa BT/MR: İskemik inme mi, hemorajik mi? — cerrahi zamanlama kararı için kritik
TTE (önce): Vejetasyon, mitral yetmezlik derecesi, EF değerlendirmesi
TEE (TTE yetersizse veya YKEE/apse şüphesinde): Perivalvüler komplikasyon, vejetasyon boyutu
Kardiyak BT: perivalvüler uzanım şüphesinde

Diğer:

EKG — PR uzaması, yeni ileti bozukluğu? (apse)
Tam kan, böbrek/karaciğer fonksiyonları, koagülasyon paneli
İdrar kültürü (giriş kapısı araştırması)

⚠️ Nöroloji konsültasyonu şart: Hemorajik inme/büyük enfarkt saptanırsa cerrahi en az 4 hafta ertelenmeli. İskemik ise ≥72 saat sonrası erken cerrahi düşünülebilir.

Doğal mitral kapak EE, subakut başlangıç, diş odaklı → viridans strep ya da S. aureus olasılığı

Ampirik rejim (MRSA riski düşük, toplum kökenli): Penisilin G 18–24 MÜ/gün sürekli IV infüzyon veya Ampisilin-Sulbaktam IV + Oksasilin IV
Alternatif (MRSA riski değerlendirilemiyorsa): Vankomisin IV + Seftriakson 2 g/gün IV
Kültür sonuçları 48–72 saatte hedeflenmiş tedaviye dönüşecek

Kültür sonucu Viridans strep (tam duyarlı, MIC ≤0.125) gelirse:

Seftriakson 2 g/gün IV — 4 hafta (doğal kapak, komplikasyonsuz)
Nörolojik komplikasyon nedeniyle 6 hafta tamamlama önerilir

DİKKAT: Nörolojik komplikasyon varlığında antibiyotik süresi kısaltılmamalıdır. Serebral emboli hemorajik dönüşüm riskini artırır; sistemik antikoagülasyon (yeni başlatma) kontrendike.

Cerrahi endikasyon değerlendirmesi:

Yeni mitral yetmezliği: Kapak yetersizliği şiddeti ve KKY bulguları netleşince erken elektif cerrahi düşünülebilir
Serebral emboli: İskemik inme → ≥72 saat sonrası erken cerrahi önerilebilir; hemorajik inme → 4 hafta erteleme
Vejetasyon >10 mm + emboli öyküsü: Erken cerrahi endikasyonunu güçlendirir

Bu vakada öncelikli adım:

Kafa görüntülemesi sonucu bekle (iskemik mi hemorajik mi?)
Nöroloji konsültasyonu
TTE/TEE ile kapak hasarı ve vejetasyon boyutunu değerlendir
Endokardit Ekibi kararı: Kardiyoloji + Kardiyak Cerrahi + Enfeksiyon Hastalıkları

⚠️ Hemorajik inme saptanırsa: Cerrahi en az 4 hafta ertelenmeli, yoğun antibiyotik tedavisi sürdürülmeli, HKKT bulguları gelişirse cerrahi risk-yarar analizi bireyselleştirilmeli.

Önceki EE öyküsü → Yüksek risk grubuna girdi

Profilaksi endikasyonu şimdi kesin:

EE geçiren her hasta otomatik olarak en yüksek risk grubundadır
Tüm yüksek riskli dental prosedürlerde (çekme, periodontal müdahale, implant) antibiyotik profilaksisi zorunlu

Profilaksi rejimi:

Amoksisilin 2 g PO — dental prosedürden 30–60 dakika önce, tek doz
Penisilin alerjisinde: Klindamisin 600 mg PO (tek doz)
Oral alamıyorsa: Ampisilin 2 g IV/IM veya Sefazolin 1 g IV/IM

NOT: ESC 2023 ve NICE kılavuzlarına göre mitral kapak prolapsusu tek başına (önceki EE olmaksızın, regürjitasyon yoksa) profilaksi için yeterli değil. Ancak bu hasta artık EE öyküsü nedeniyle en yüksek risk kategorisindedir.

Bilgi Testi · Enfektif Endokardit

Enfektif Endokardit — 10 Soruluk Quiz

Soru 1 / 10

doğru cevap