Konu Sayfası

BOS Şant Enfeksiyonu

CSF Shunt Infection · Ventriküloperitoneal / Ventriküloatriyal Şant

Nöroşirürjikal şantlarda enfeksiyon tanısı, etken mikroorganizmalar (özellikle KNS ve S. aureus), ampirik ve hedefe yönelik tedavi ile şant revizyonu kararı. IDSA 2017 CNS Device İnfeksiyon Kılavuzu esaslı güncel yaklaşım.

Cihaz İlişkili Enfeksiyon KNS · S. aureus VP / VA Şant BOS Analizi Şant Revizyonu Vankomisin + Rifampin

Giriş & Tanımlar

Beyin Omurilik Sıvısı Şantları

BOS şantları, hidrosefali tedavisinde BOS'u vücut boşluklarına drene etmek için yerleştirilen implante cihazlardır
Ventriküloperitoneal (VP) şant: En yaygın tip; lateral ventrikülden peritona drenaj. Yetişkinlerde %80+
Ventriküloatriyal (VA) şant: Lateral ventrikülden sağ atriyuma drenaj; kardiyak komplikasyon riski
Lomboperitoneal şant: Lomber subaraknoid aralıktan peritona; iletişimli hidrosefali ve idiyopatik intrakraniyal hipertansiyonda
Ventriküloplevral şant: Nadir; plevral effüzyon riski
Şant enfeksiyonu, şantın kendisini, proksimal kateterin geçtiği ventriküler BOS'u ve distal kompartmanı (periton, atriyal kan vb.) kapsayan cihaz ilişkili enfeksiyon olarak tanımlanır

Epidemiyoloji & Risk Faktörleri

Şant enfeksiyonu insidansı: %5–15 (ortalama ~%8–10); bazı serilerde daha yüksek
Vakaların %70–80'i ilk 2 ayda gelişir; ilk 6 ay yüksek risk dönemi
Risk faktörleri: Önceki şant revizyonu, operasyon öncesi serebral ventrikülit/BOS sızıntısı, çok sayıda şant revizyonu öyküsü, prematürite ve ilk 6 aylık yaş, eşlik eden deri enfeksiyonu
Operatif teknik en belirleyici faktör: İmplantasyon sırasında cilt florasının kontaminasyonu başlıca kaynak
Her şant revizyonu kümülatif enfeksiyon riskini artırır; kümülatif insidans 10 yılda %30–50'ye ulaşabilir

📌 Tanım: Şant Enfeksiyonu

Şantta enfeksiyon tanısı şu durumlardan herhangi birinde konulur: (1) BOS kültüründe üreme, (2) şant rezervuarından alınan BOS'ta pleositoz + BOS biyokimyasında enfeksiyon bulguları, (3) klinik bulgular + şant materyali/periton sıvısı kültüründe üreme, (4) şant bileşenlerinde cerrahi sırasında makroskopik pürülans.

Etiyoloji

Etken Mikroorganizmalar

Koagülaz Negatif Stafilokoklar (KNS)

En sık etken; tüm vakaların %40–50'si. S. epidermidis başta olmak üzere S. haemolyticus, S. capitis. Biyofilm oluşturma kapasitesi kritik. İmplantasyon sırasında deri florasından kontaminasyon. Genellikle geç başlangıçlı, subakut seyirli.

Staphylococcus aureus

Vakaların %20–25'i. KNS'ye göre daha virülant; daha belirgin klinik tablo. Yara enfeksiyonuyla birlikte veya hematojen yolla. MRSA suşları özellikle hastane kaynaklı revizyonlarda.

Gram Negatif Basiller

%15–20; özellikle yenidoğan ve infant şant enfeksiyonlarında daha sık. Klebsiella, E. coli, Enterobacter, Pseudomonas aeruginosa. Akut başlangıç, ağır seyir. Distal perforasyon sonrası periton kontaminasyonu.

Diğer Etkenler

Streptokoklar (~%5), Enterokoklar, Propionibacterium (Cutibacterium) acnes (geç başlangıçlı, subakut). Mantarlar nadir ama ciddi: Candida sp. özellikle prematüre infantlarda ve immunsüprese hastalarda. Kültür negatif vakalar: %5–10.

Enfeksiyon Yolları

Perioperatif kontaminasyon (%70–80): En sık; ameliyat sırasında deri florasının şanta geçişi — koagülaz negatif stafilokoklar, S. aureus
Retrograd distal kontaminasyon (~%15): Distal kateter ucundan (abdominal, atriyal) retrograd yayılım — gram negatif basiller
Hematojen yayılım (<%5): Sistemik bakteriyemiden şant komponentlerine — S. aureus, Streptokoklar
Şant bileşeninin cilt erozyonu: Şant cihazının deriden çıkması + lokal enfeksiyon
İntestinal perforasyon: Nadir ama ciddi; distal peritoneal kateter bağırsak duvarını perfore eder — polimikrobiyal, gram negatif, anaeroblar

Klinik Tablo

Semptom ve Bulgular

Genel bulgular: Ateş (en sık; ancak %40 vakada yok olabilir), baş ağrısı, bulantı/kusma, genel durum bozukluğu, bilinç değişikliği
Şant disfonksiyonu bulguları: Artan intrakraniyal basınç (İKB) — baş ağrısı, letarji, papilla ödemi, diplopi; şant tıkanması sıklıkla eşlik eder
Lokal bulgular: Şant trasesi üzerinde eritem, ısı artışı, hassasiyet, şişlik; subgaleal BOS birikimi
Nörolojik bulgular: Ense sertliği (özellikle proksimal enfeksiyon/ventrikülit), fokal defisit, nöbet
Distal spesifik bulgular: VP şant — karın ağrısı, periton irritasyonu; VA şant — sepsis bulguları, pulmoner hipertansiyon (kronik), şant nefritis (immün kompleks GN)

Zamanlama ve Klinik Form

Başlangıç Zamanı	Tipik Etken	Klinik Özellik
Erken (<2 hafta)	S. aureus, GNB	Akut başlangıç, ateş, yara enfeksiyonu bulguları; şant trasesi iltihabı
Ara dönem (2–4 hafta)	KNS, S. aureus	Subfebril ateş, baş ağrısı, subakut seyir; şant tıkanması sık eşlik eder
Geç (>1 ay)	KNS, P. acnes	Sinsi başlangıç; ateş hafif ya da yok; şant disfonksiyonu ön planda; uzun süre atlanabilir

⚠️

Klinik tablo yanıltıcı olabilir: Özellikle KNS enfeksiyonlarında ateş hafif veya yok, meninks irritasyon bulguları minimal olabilir. Şant disfonksiyonu ile gelen her hastada enfeksiyon ekarte edilmelidir.

VA Şant Özel Komplikasyonları

Şant nefritis (Ventriküloatriyal şant nefritis): KNS ile kronik antijenik uyarı → immün kompleks glomerülonefriti; proteinüri, hematüri, azotemi. Nadir ama ciddi.
Pulmoner hipertansiyon: Kronik septik embolizasyon ile — VA şant tutulumunun uzun dönem komplikasyonu
Endokardit: VA şant enfeksiyonunun hayatı tehdit eden komplikasyonu; özellikle S. aureus'ta

Tanı

BOS Analizi — Şant Rezervuarından Aspirasyon

Parametre	Normal	Enfeksiyon Düşündüren
Lökosit (hücre/μL)	<5	>10–100; PNL hakimiyeti bakteriyel enfeksiyonu destekler
Glukoz (BOS/serum)	%60–70	<%50 anlamlı; <%40 güçlü kanıt
Protein (mg/dL)	15–45	>100–200 düşündürür; ancak şant disfonksiyonunda da yükselebilir
Laktat (mmol/L)	<3.5	>4 — bakteriyel enfeksiyona daha özgül
Gram boyama	Negatif	Pozitiflik tanısaldır; duyarlılığı %60–80
Kültür	Negatif	Altın standart; antibiyotik öncesi alın

💉 BOS Örnekleme — Pratik Noktalar

Şant rezervuarından aspirasyon, lomber LP'ye tercih edilir — ventriküler BOS enfeksiyon için daha tanısal. LP ile ventriküler BOS her zaman iletişimde olmayabilir; proksimal enfeksiyonda LP normal olabilir. Şanttan alınan BOS kültüre ek olarak kan kültürü de alınmalıdır (VA şant: bacteremia sık).

Diğer Tanı Yöntemleri

Kan kültürü: VA şant enfeksiyonunda sıklıkla pozitif; VP şant enfeksiyonunda da alın
Tam kan sayımı, CRP, PCT: Sistemik inflamasyon göstergesi; KNS enfeksiyonunda normale yakın olabilir
Kraniyal BT / MRI: Ventrikülit, şant kateteri uyumsuzluğu, perikateterik ödemi değerlendirmek için; hidrosefali progresyonu takibi
Abdominal USG / BT: VP şant — peritoneal psödokist (BOS birikimi, drenaj disfonksiyonu), peritonit bulguları
EKO: VA şant enfeksiyonunda vejetasyon ve endokardit araştırması
Şant serisi grafisi: Şant bileşenlerinin bütünlüğünü, kırık veya ayrışmayı değerlendirmek için
BOS metagenomic NGS: Kültür negatif vakalarda yeni tanısal yaklaşım — klinik kullanımı kısıtlı ama umut verici

🔬

Örnekleme zamanlaması kritik: Antibiyotik başlanmadan önce kültür alın. Ampirik başlanmış antibiyotik BOS kültür duyarlılığını %50'ye kadar düşürebilir. Şant rezervuar aspirasyonu aseptik teknikle nöroşirurji ekibiyle birlikte yapılmalıdır.

Ampirik Tedavi

Ampirik Antibiyotik Seçimi — IDSA 2017

Durum	Önerilen Rejim	Açıklama
Standart (MRSA riski var)	Vankomisin + Sefepim veya Meropenem	Gram(+) kapsamı (MRSA dahil) + geniş Gram(-) kapsam; en sık kullanılan ampirik rejim
MRSA riski yok / toplum kaynaklı	Vankomisin + Seftriakson veya Sefotaksim	Psödomonas riski düşükse 3. kuşak sefalosporin yeterli
Psödomonas riski yüksek	Vankomisin + Sefepim veya Meropenem veya Aztreonam	Önceki psödomonas öyküsü, yoğun bakım, immunsüpresyon
Penisilin alerjisi (şiddetli)	Vankomisin + Aztreonam veya Siprofloksasin	Beta-laktam kullanılamıyorsa

Vankomisin Dozlama ve İzlemi

Vankomisin AUC/MIC hedefleme tercih edilir (ASHP/IDSA 2020 konsensüs): AUC 400–600 mg·h/L hedef, MIC ≤1 mg/L varsayımıyla
Alternatif olarak trough (çukur) izlemi: 15–20 mcg/mL hedef (menenjit/ventrikülit için)
Böbrek fonksiyonu ve serum vankomisin düzeyi yakın takip; nefrotoksisite monitörizasyonu
BOS penetrasyonu: inflamasyon yokken düşük (~%5–10); inflamasyon varsa daha iyi ama yeterli BOS konsantrasyonu için yüksek sistemik doz gerekebilir

💊 İntraventrikülere (İVT) Vankomisin

Standart IV tedaviye yanıtsız vakalarda veya özellikle KNS ve MRSA ventrikülit/şant enfeksiyonunda intraventrikülere (ventriküler eksternal drenaj yoluyla) vankomisin eklenebilir. IDSA 2017 tipik doz: 5–20 mg/gün İVT. BOS vankomisin düzeyi izlenerek titre edilir (hedef trough 15–20 mcg/mL). Rutin önerilmez; klinik yanıt yetersizliğinde düşün.

Hedefe Yönelik Tedavi

MRSA Şant Enfeksiyonu

Vankomisin IV ± İVT vankomisin · Rifampin eklenebilir

Vankomisin tercih edilen ajan. Şant çıkarılana kadar rifampin 600 mg/gün (veya 300–450 mg 2×1) eklenmesi biyofilm aktivitesi için önerilebilir; rifampin tek başına kullanılmaz, mutlaka vankomisinle kombine. Linezolid alternatif (BOS penetrasyonu iyi); daptomisin BOS'a geçmez — kullanılmaz.

MSSA Şant Enfeksiyonu

Nafsilin veya Oksasilin IV · Alternatif: Sefazolin

MSSA'da anti-stafilokokal penisilin (nafsilin/oksasilin) vankomisine üstün; daha düşük mortalite, daha iyi BOS sterilizasyonu. Penisilin alerjisinde sefazolin (çapraz reaksiyon düşükse). Rifampin eklenebilir.

KNS Şant Enfeksiyonu

Vankomisin IV (KNS çoğunlukla metisiline dirençli) + Rifampin

S. epidermidis suşlarının %70–80'i metisiline dirençli (MRSE). Vankomisin ± rifampin. Şant dışarı alındığında tedaviye yanıt daha hızlı. Rifampin biyofilm baskısında etkin — vankomisinle birlikte 600 mg/gün rifampin tercih edilir.

Gram Negatif Basil Şant Enfeksiyonu

Duyarlılığa göre: Seftriakson, Sefepim, Meropenem, Siprofloksasin

E. coli, Klebsiella: seftriakson veya sefotaksim. Pseudomonas: sefepim, meropenem veya siprofloksasin. ESBL üreten suşlar: karbapenem. Florokinolonlar BOS penetrasyonu iyi — özellikle oral geçişte tercih edilebilir.

Kandida Şant Enfeksiyonu

Flukonazol veya Lipozomal Amfoterisin B ± İVT amfoterisin B

Flukonazol duyarlı suşlarda (C. albicans) tercih; BOS penetrasyonu iyi. Flukonazol dirençli veya non-albicans: lipozomal amfoterisin B. Şant mutlaka çıkarılmalı. Tedavi süresi şant çıkarma sonrası BOS sterilizasyonundan en az 4 hafta.

Tedavi Süreleri (IDSA 2017)

Etken	Şant Çıkarıldıysa	Şant Yerinde Bırakıldıysa
KNS	10–14 gün	Önerilmez; zorunluysa ≥2 hafta, İVT eklenmeli
S. aureus	14–21 gün	Önerilmez
Gram negatif basil	21 gün	Önerilmez; zorunluysa ≥21 gün
P. aeruginosa	21 gün	Önerilmez
Candida	BOS sterilizasyonundan 4 hafta sonra	Önerilmez

Şant Revizyonu Kararı

Şant Yönetim Stratejileri

Strateji	Uygun Durum	Dezavantaj
Şant çıkarma + EVD + Yeni şant	Büyük çoğunluk; BOS sterilize olduktan sonra yeni şant implantasyonu (tipik 7–10 gün antibiyotik + negatif kültür)	İki ayrı cerrahi; EVD bakımı gerektirir
Şant çıkarma + Antibiyotik (şantsız dönem)	İletişimli hidrosefali; şanta bağımlılığın değerlendirilmesi mümkün	Klinik kötüleşme riski; yakın nörolojik takip şart
Şant yerinde bırakma	Yalnızca nadir, seçilmiş olgularda: KNS, klinik hafif, BOS bulguları sınırlı, cerrahi yüksek riskli	Yüksek relaps, yetersiz tedavi; IDSA tarafından genel olarak önerilmez

⚠️

IDSA 2017 net tavsiyesi: Enfekte şantın çıkarılması standart tedavinin ayrılmaz parçasıdır. Sadece S. aureus veya Gram negatif basil değil, KNS enfeksiyonlarında da şant çıkarılması antibiyotik tedavisiyle birlikte uygulandığında kür oranları belirgin biçimde yüksektir. Şant yerinde tutularak antibiyotikle tedavi başarısı düşük, relaps yüksektir.

Yeni Şant Ne Zaman Takılır?

EVD'den alınan BOS kültürü en az 48–72 saat negatif olmalı
BOS pleositozu ve biyokimyası belirgin düzelmiş olmalı
Sistemik enfeksiyon bulguları (ateş, yüksek CRP) gerilemiş olmalı
Tipik bekleme: BOS sterilizasyonundan sonra 7–10 gün antibiyotik, ardından implantasyon
KNS ve düşük virülanslı etkenlerde daha erken; S. aureus ve GNB'de daha uzun bekleme tercih edilir

Korunma

Profilaktik Yaklaşımlar

Antibiyotik profilaksisi: Şant implantasyonu ve revizyonunda cerrahi insizyon öncesi tek doz — genellikle sefazolin 2 g IV (kilo ≥120 kg: 3 g); penisilin alerjisinde vankomisin veya klindamisin
Antibiyotik emdirilmiş şant kateter: Rifampin + klindamisin veya rifampin + minosiklin emdirilmiş; bazı çalışmalarda enfeksiyon riskini %50'ye kadar azaltmış; özellikle pediatrik ve yüksek riskli hastalarda
Gümüş kaplı kateterler: Sınırlı kanıt; maliyet-etkinlik tartışmalı
Operatif teknik: El yıkama, steril bariyer, minimal dokunma tekniği, cerrahi sürenin kısaltılması en etkin önlemler; ekip deneyimi belirleyici
Saç tıraşından kaçınma veya klipaj (tıraş yerine); povidon-iyot veya klorheksidinli deri hazırlığı

💡

Şant enfeksiyonunu önlemede "bundle" yaklaşımı (antibiyotik profilaksisi + antibiyotik emdirilmiş kateter + standart cerrahi teknik) enfeksiyon oranlarını %40–60 azaltabilmektedir. Ancak hiçbir önlem tek başına enfeksiyonu tamamen ortadan kaldıramamaktadır.

Temel Kaynaklar

Tunkel AR, Hasbun R, Bhimraj A, et al. 2017 Infectious Diseases Society of America's Clinical Practice Guidelines for Healthcare-Associated Ventriculitis and Meningitis. Clin Infect Dis. 2017;64(6):e34–e65.

Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases. 9th ed. 2025. Chapter: Infections of the Central Nervous System — Shunts and Devices.

Conen A, Walti LN, Merlo A, et al. Characteristics and treatment outcome of cerebrospinal fluid shunt-associated infections in adults: a retrospective analysis over an 11-year period. Clin Infect Dis. 2008;47(1):73–82.

van de Beek D, Drake JM, Tunkel AR. Nosocomial bacterial meningitis. N Engl J Med. 2010;362(2):146–154.

Enberg M, Anell A, Ribacke U, et al. Antibiotic-impregnated shunts: an updated systematic review. J Neurosurg Pediatr. 2021;28(3):268–276.

Mouton JW, Ambrose PG, Canton R, et al. Conserving antibiotics for the future: new ways to use old and new drugs from a pharmacokinetic and pharmacodynamic perspective. Drug Resist Updat. 2011;14(2):107–117.

📚 REHBERLER

Klinik Rehberler

IDSA · 2017

2017 IDSA Clinical Practice Guidelines for Healthcare-Associated Ventriculitis and Meningitis

BOS şant enfeksiyonu, eksternal ventriküler drenaj (EVD) enfeksiyonu ve nozokomiyal menenjit için ampirik ve hedefe yönelik antibiyotik tedavisi, şant yönetimi (çıkarma/yerinde bırakma), intraventrikülere antibiyotik kullanımı, tedavi süreleri ve cerrahi profilaksi konularında kapsamlı kanıta dayalı öneriler. Şant enfeksiyonu yönetiminde birincil başvuru rehberi.

Tam Metni Görüntüle

ESCMID · 2016

ESCMID Guidelines for Diagnosis and Treatment of Biofilm Infections 2014 — CNS Device Focus

Biyofilm oluşturan mikroorganizmaların (KNS, S. aureus) nörolojik cihaz enfeksiyonlarındaki rolü, rifampin kombinasyonunun gerekçesi ve biyofilm baskı stratejileri. IDSA kılavuzunu tamamlayıcı Avrupa perspektifi.

ESCMID Kılavuz Kütüphanesi

SCCM / ACCP · 2021

Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021

VA şant enfeksiyonuna bağlı sepsis yönetimi, erken antibiyotik başlama, kaynak kontrolü ve hemodinamik destek protokolleri açısından temel referans. Özellikle S. aureus VA şant bakteriyemisi ve sepsis tablolarında.

Tam Metni Görüntüle

Lancet Infect Dis · 2020

Ventriculitis and Shunt Infections — Clinical Review (Van de Beek et al.)

BOS şant ve EVD enfeksiyonlarının patofizyolojisi, tanısal kriterleri, yönetim stratejileri ve profilaksi yöntemlerini kapsayan geniş klinik derleme. Antibiyotik emdirilmiş kateter etkinliği ve cerrahı profilaksi kanıt özetleri dahil.

Tam Metni Görüntüle

Clin Infect Dis · 2017

Perioperative Antibiotic Prophylaxis for Neurosurgery — IDSA/STS

Nöroşirürjide cerrahi profilaksi önerileri: sefazolin dozu, zamanlama, penisilin alerjisinde alternatifler ve antibiyotik emdirilmiş implant kanıtları. Şant implantasyonu ve revizyonunda profilaksi protokolünün temel kaynağı.

Tam Metni Görüntüle

N Engl J Med · 2010

Nosocomial Bacterial Meningitis (van de Beek, Drake, Tunkel)

Nozokomiyal bakteriyel menenjit ve ventrikülit patofizyolojisi, etken spektrumu, ampirik tedavi ilkeleri ve şant enfeksiyonu yönetimi. Alandaki klasik referans makale; güncelliğini korumaktadır.

Tam Metni Görüntüle

Klinik Vaka · BOS Şant Enfeksiyonu

"Baş Ağrısı, Ateş ve Şant Trasesinde Hassasiyet"

47 Yaş · Erkek VP Şant · 14 Ay Önce Normal Basınçlı Hidrosefali Subakut Başlangıç

Şikâyet: 47 yaşında erkek hasta, 6 gündür süren ilerleyici baş ağrısı, bulantı, subfebril ateş (37.9°C) ve son 2 günde belirginleşen genel durum bozukluğu ile başvurdu. Eşi hastanın "eskiye göre daha unutkan ve yavaş" olduğunu ifade etti.

📍 Öykü: Hasta, 14 ay önce normal basınçlı hidrosefali (NBH) tanısıyla VP şant implantasyonu uygulanmış. Şant sonrası yürüme ve bilişsel fonksiyonlarda belirgin düzelme sağlanmış. 5 ay önce şant revizyonu geçirmiş (distal kateter disfonksiyonu). Bilinen DM tip 2, antihipertansif tedavi altında. Sigara içiyor. Semptomlar sinsi ilerleyici; bilinç kaybı veya nöbet öyküsü yok.

FM: Ateş 38.3°C, nabız 98/dk, KB 138/82 mmHg, SpO2 %97. Uyanık, oryante, koopere ancak hafif letarjik. Sağ temporoparietal bölgede şant rezervuarı palpe edildi; şant trasesi boyunca hafif eritem ve hassasiyet saptandı. Hafif ense sertliği mevcut; Kernig ve Brudzinski negatif. Karın muayenesinde sağ alt kadranda hafif hassasiyet; periton irritasyon bulgusu yok. Nörolojik muayenede fokal defisit yok; yürüyüş değerlendirmesinde NBH öncesiyle kıyaslanabilir adım.

Ön tanı: VP Şant Enfeksiyonu (± Şant Disfonksiyonu)

Şant enfeksiyonunu düşündüren ipuçları:

VP şant öyküsü + 5 ay önce revizyon (yüksek risk döneminde)
Subfebril ateş + baş ağrısı + bulantı üçlüsü
Şant trasesinde eritem ve hassasiyet — lokal enfeksiyon göstergesi
Hafif ense sertliği — proksimal enfeksiyon/ventrikülit ipucu
Bilişsel gerileme ve letarji — artan İKB veya ventrikülit
NBH'li erişkinde bilişsel yavaşlama, şant enfeksiyonunun erken ve hassas göstergesi olabilir

Eş zamanlı düşünülmesi gereken:

Şant mekanik disfonksiyonu (tıkanma) enfeksiyonla birlikte olabilir
DM varlığı enfeksiyon riskini artırır ve klinik tabloyu modifiye edebilir
Abdominal hassasiyet: peritoneal kateter ucunda peritonit veya psödokist

Klinik ipucu: Erişkin NBH hastalarında şant enfeksiyonu çoğunlukla sinsi seyreder; belirgin ateş ve ense sertliği olmayabilir. Bilişsel gerileme + kötüleşen baş ağrısı kombinasyonu şant disfonksiyonundan enfeksiyonu ayırt etmek için dikkatli değerlendirme gerektirir.

Öncelikli testler:

Kraniyal BT (acil): Ventrikül boyutları, şant kateter pozisyonu, hidrosefali progresyonu, şant bileşeni uyumsuzluğu
Kan kültürü × 2 (antibiyotik öncesi): Sistemik bakteriyeminin değerlendirilmesi
Şant rezervuarından BOS aspirasyonu (nöroşirurji ile): Hücre sayımı, glukoz, protein, Gram boyama, kültür — en kritik tanısal adım. Antibiyotik başlanmadan önce alın.

Ek testler:

TKS, CRP, prokalsitonin — sistemik inflamasyon değerlendirmesi
BMP (elektrolit, kreatinin) — genel durum değerlendirmesi
Abdominal USG: peritoneal psödokist veya serbest sıvı araştırması
Şant serisi grafisi: Şant bütünlüğü, kırık, ayrışma

⚠️ Önemli: Lomber LP tek başına yeterli değil — LP'de BOS normal olabilir (proksimal enfeksiyonlarda). Şant rezervuarından aspirasyon tercih edilmeli. LP yapmadan önce kraniyal BT ile herniasyon riski ekarte edilmeli.

BOS enfeksiyon kriterleri karşılanıyor:

Lökosit 180/μL (PNL hakimiyeti) → belirgin pleositoz
BOS/serum glukoz oranı: 30/95 = %32 → anlamlı düşük (<%50)
Protein 210 mg/dL → yüksek

Yapılacaklar:

Derhal ampirik antibiyotik başla: Vankomisin IV + Sefepim IV (gram boyama negatif → MRSA dahil Gram(+) ve Gram(-) kapsayacak ampirik rejim)
Nöroşirurji ekibi ile acil şant çıkarma + EVD yerleştirme kararı al — enfekte şant çıkarılmalı
BOS kültürü sonucunu bekle — dirençlilik sonucuna göre rejimi güncelle

Gram boyama negatif olması enfeksiyonu dışlamaz. Duyarlılık %60–80; KNS ve düşük bakteri yükü olan vakalarda sıklıkla negatif. Biyokimyasal tablo enfeksiyonu güçlü destekliyor.

Hedefe Yönelik Tedavi: MRSE (S. epidermidis metisilin dirençli)

Vankomisin IV devam: AUC/MIC hedefleme (AUC 400–600 mg·h/L); MIC 0.5 → hedef konsantrasyon uygun
Rifampin ekle: 300–450 mg PO 2×1 (biyofilm baskısı için; tek başına kullanılmaz)
Sefepim kesilir (Gram(-) kapsama artık gerek yok)

Şant yönetimi:

Enfekte şant çıkarıldı, EVD yerleştirildi
EVD'den günlük BOS izlemi (hücre, kültür)
BOS kültürü ardışık 48–72 saat negatif + klinik düzelme → yeni şant implantasyonu planla
KNS için tipik tedavi süresi şant çıkarmadan sonra 10–14 gün

Rifampin dikkat: Karaciğer enzimlerini izle; ilaç etkileşimleri kontrol et (CYP450 indüktörü). Vankomisin doz ayarı gerekebilir — rifampin vankomisin klerensini etkileyebilir.

Yeni şant implantasyonu kriterleri:

EVD'den alınan BOS kültürü en az 48–72 saat ardışık negatif
BOS lökosit sayısı ve biyokimyasında belirgin düzelme (lökosit <10/μL, glukoz normalleşme)
Ateş ve sistemik enfeksiyon bulgularının gerilemesi
KNS (S. epidermidis) için tipik bekleme: 7–10 gün yeterli antibiyotik + kültür negatifliği

Discharge planlama:

IV antibiyotiği IV→PO geçiş mümkünse değerlendir (vankomisin için genellikle IV tamamlama); toplam 10–14 gün
Nöroşirurji ile koordineli yakın takip (yeni şantın ilk aylarında dikkatli izlem)
DM hastasında kan şekeri optimizasyonu — enfeksiyon riskini azaltır
Hastaya ve yakınlarına şant disfonksiyonu ve enfeksiyon belirtileri hakkında eğitim; acile başvuru eşiği düşük tutulmalı

Uzun vadeli izlem:

İlk 3 ay aylık kontrol; sonrasında 6 ayda bir nöroşirurji takibi
Antibiyotik emdirilmiş yeni kateter tercihinin nöroşirurji ile tartışılması
Yineleme şüphesinde düşük eşik ile değerlendirme

Bu hastada 12. günde BOS kültürleri ardışık 3 kez negatif geldi, lökosit 4/μL'ye geriledi ve ateş 4 gündür yok — yeni VP şant implantasyonu için uygun pencere.

Bilgi Testi · BOS Şant Enfeksiyonu

BOS Şant Enfeksiyonu — 10 Soruluk Quiz

Soru 1 / 10

doğru cevap