🎗️ Hasta Bilgilendirme
HIV / AIDS Hakkında
Bilmeniz Gerekenler
Toplumun her kesimini ilgilendiren bu hastalık hakkında sade, anlaşılır ve güvenilir bilgi. Korku değil, doğru bilgi sizi korur.
Korunma mümkün
Erken tanı hayat kurtarır
Tedavi var
Yargısız bilgi
↓ Aşağı kaydırın
🧬 HIV Nedir?
Vücudun savunmasını hedef alan
Vücudun savunmasını hedef alan
bir virüs
HIV (Human Immunodeficiency Virus), Türkçe'de "İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü" olarak adlandırılan bir hastalık etkenidir. Bir kişi HIV ile enfekte olduğunda, o kişi "HIV pozitif" olur. 1980'li yıllardan bu yana önemi ve sıklığı giderek artmıştır ve toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren bir hastalık olarak tanımlanmaktadır.
"HIV pozitif olmak, AIDS hastası olmak demek değildir. Doğru zamanda tedaviye başlayan kişi, AIDS aşamasına hiç gelmeden sağlıklı bir yaşam sürdürebilir."
HIV, vücudun mikroplara ve kanserlere karşı savunmasında önemli rol üstlenen CD4 bağışıklık hücrelerine nüfuz eder. Sağlıklı bir kişide genellikle 600–1200 arasında CD4 sayısı bulunur. Bu hücrelerin işlevlerini kaybedip ölmesi vücudun savunma sistemini çökertir. CD4 sayısı 200'ün altına düştüğünde fırsatçı enfeksiyonlar ve kanserler kolayca gelişebilir — bu ileri dönem AIDS olarak adlandırılır.
⚠️ Bulaşma Yolları
HIV nasıl bulaşır?
Cinsel İlişki
HIV pozitif kişi ile kondom kullanılmadan yapılan her türlü (oral, vajinal, anal) cinsel ilişki. Tek bir korumasız ilişki dahi hastalığa neden olabilir.
Ortak Enjektör
HIV enfekte enjektör veya steril edilmemiş cerrahi malzemelerin ortak kullanımıyla.
Kan ve Kan Ürünleri
Enfekte kan ve kan ürünleriyle. Ülkemizde 1987'den itibaren her kan ve kan ürününe gerekli testler yapıldıktan sonra hastaya verilmektedir.
Anneden Bebeğe
HIV pozitif anneden bebeğe gebelik döneminde, doğum sırasında ya da doğum sonrasında emzirme ile bulaşabilmektedir.
⚠️ Önemli: HIV pozitif kişiyle gerçekleşen tek bir korumasız ilişki dahi hastalığa neden olabilir. Risk ne kadar küçük görünse de korunma her zaman gereklidir.
👥 Risk Grupları
Başlıca risk grupları hangileridir?
HIV pozitif kişinin partneri olanlar
Korumasız cinsel ilişkiye girenler
Riskli temas öyküsü bulunan kişiler
Damar içi madde bağımlılığı ve ortak enjektör kullananlar
HIV pozitif gebelerin bebekleri
💡 Unutmayın: Risk grubunda yer almak, HIV'e sahip olduğunuz anlamına gelmez. Ancak riskli temas öyküsü olanların düzenli test yaptırması, erken tanı ve tedavi için son derece önemlidir.
✅ HIV Bulaşmaz!
Bunlardan HIV kesinlikle bulaşmaz
🙌 Günlük yaşamdan korkmayın
HIV günlük sosyal temas yoluyla bulaşmaz. HIV pozitif biriyle aynı ortamda bulunmak, tokalaşmak ya da konuşmak herhangi bir risk taşımaz.
✓
Dokunmak, tokalaşmak, sarılmak
✓
Gözyaşı, ter ve tükürük
✓
Aynı yerde oturmak, aynı havayı solumak
✓
Havuz, tuvalet, sauna, duş paylaşımı
✓
Giysilerin ortak kullanılması
✓
Tabak, çatal, kaşık, bıçak, bardak
✓
Telefon, kulaklık, kapı tokmağı
✓
Sivrisinek, böcek sokması, hayvan ısırması
🌡️ Belirtiler
HIV enfeksiyonu nasıl seyreder?
1
1. Dönem
Birincil HIV Enfeksiyonu (Akut Enfeksiyon)
Virüs vücuda girdikten 1–6 hafta sonra ateş, lenf bezlerinde büyüme, döküntü, kas ağrısı gibi özgül olmayan yakınmalar oluşturabilir. Bu şikayetler grip benzeri hastalıklarda sıklıkla görülebildiğinden çoğu hasta özel bir hastalık geçirdiğini fark etmez. Hastaların bir kısmı bu dönemi hiçbir belirti olmadan da geçirebilir.
6–12 hafta içinde virüse karşı antikorlar gelişir. Antikorlar hastalığın tanısı açısından önem taşır. Bu süreçte kanda virüs mevcuttur ve bu kişinin en bulaştırıcı olduğu dönemdir.
Ateş
Lenf bezi büyümesi
Döküntü
Kas ağrısı
Halsizlik
Maruziyetten 1–6 hafta sonra
2
2. Dönem
Sessiz Asemptomatik Dönem
Akut enfeksiyon geçtikten sonra virüs vücutta hiçbir belirti yapmadan 6–13 yıl (ortalama 8–10 yıl) taşınabilir. Bu süreçte kişinin şikayeti olmasa da bulaştırıcılığı devam eder. Bu yüzden riskli temas öyküsü olan kişilerin test yaptırması kritik önem taşır.
Ortalama 8–10 yıl
3
3. Dönem
Erken Semptomatik Dönem
Hastaların ilk kez doktora başvurmalarına neden olan belirtiler bu dönemde ortaya çıkar. Bu dönemde HIV enfeksiyonuna özgü testlerle tanı konarak tedaviye gecikmeksizin başlanmaktadır.
İlk belirtilerin çıktığı evre
4
4. Dönem — AIDS
İleri Dönem (AIDS)
Hiç tedavi görmeyen kişilerde hastalık ilerler. Virüs vücudun savunma sistemini giderek artan şiddette zayıflatır; çeşitli organlarda enfeksiyonlar ve kanserler gelişebilir. Hastalar farkında olmadan hastanelerin farklı birimlerine başvurabilirler. Tedaviyle bu aşamaya hiç gelinmeyebilir.
Uzun süreli yüksek ateş
Gece terlemeleri
İstem dışı kilo kaybı
Uzun süren kuru öksürük
Tekrarlayan zatürre & zona
Ağızda beyaz lekeler
Kırmızı-morumsu deri lezyonları
Uzun süreli ağır ishal
Hafıza kaybı, depresyon
Derin ve açıklanamayan yorgunluk
Hastalar bu dönemde de yıllarca kalabilir ve bulaştırıcılıklarını sürdürürler. Hiçbir müdahale yapılmadığı takdirde hastalık ölümle sonuçlanabilir.
🔬 Tanı
HIV testi nasıl yapılır?
1
Anti-HIV (ELISA) Testi
Herhangi bir laboratuvarda ya da hastanede kan örneğiyle yapılan tarama testidir. Bu testin pozitif çıkması kişinin hasta olduğu anlamına gelmez. Hepatit B ve C testlerinde görüldüğü gibi yalancı pozitif sonuçlar olabilir.
2
İkinci Kez Tekrar
İlk test pozitif saptanan kişilerden aynı test ikinci kez tekrarlanır. Bu, yalancı pozitiflik olasılığını azaltmak için gereklidir.
3
Western Blot Doğrulama
Her iki tarama testi pozitif çıkarsa, Sağlık Bakanlığı referans merkezlerinde (İstanbul, İzmir, Ankara) Western Blot yöntemiyle doğrulama testi yapılır. Bu testin de pozitif gelmesiyle kişinin HIV ile enfekte olduğu kesin olarak söylenir.
⏱️ Pencere Dönemi — Dikkat!
ELISA testi, virüs vücuda girdikten hemen sonra pozitifleşmez. Hastalığın saptanabilir hale gelmesi virüsün girişinden sonraki 2–12 hafta içinde olur. Bu nedenle riskli bir temastan hemen sonra yapılan negatif test yeterli değildir. Temastan 3 ay sonra test tekrarlanmalıdır.
💊 Tedavi
HIV tedavi edilebilir bir hastalıktır
Virüsü tamamen yok eden tedavi henüz yok
HIV ilk ortaya çıktığında tedavisi olmayan bir hastalık olarak kabul edilmekteydi. Virüsü vücuttan tamamen uzaklaştıran bir tedavi henüz mevcut değil.
Günümüz ilaçlarıyla kaliteli yaşam mümkün
Günümüzdeki ilaçlarla hastanın sağkalımını korumak ve yaşam kalitesini artırmak mümkündür. İki ya da üç çeşit ilaç tedavide kullanılmaktadır; tek ya da ikili tablet seçenekleri bireysel farklılık gösterebilir.
Kişiye özel tedavi planı
Tedaviye başlanma zamanı, ilaçların kullanım bilgisi ve poliklinik kontrollerine gelme sıklığı enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından belirlenir.
Uyum ve güven çok önemli
Hastalığın kontrol altına alınmasında hastanın tedaviye yeterli düzeyde uyumu en önemli unsurdur. Hastanın hekime tam güven duyması ve iyi bir iletişim kurması gerekir.
🛡️ Korunma
HIV'den nasıl korunulur?
HIV enfeksiyonu önlenebilir bir hastalıktır. Korunma önlemlerini bilmek ve dikkate almak, tedaviden çok daha etkili ve ucuzdur. HIV'in nasıl bulaştığını ve nasıl bulaşmadığını bilmek, kendinizi ve eşinizi korumak için en önemli adımdır.
Cinsel yolla bulaştan korunma
Güvensiz ve korumasız cinsel temastan kaçının. Tek eşliliği tercih edin. Her cinsel ilişkide kondom kullanın.
Kan yoluyla bulaştan korunma
Taraması yapılmış, HIV negatif kan ve kan ürünleri kullanılmalıdır. Yalnızca tek kullanımlık steril enjektör ve cerrahi malzeme kullanın; ortak enjektörden kesinlikle kaçının.
Anneden bebeğe bulaşın önlenmesi
HIV pozitif gebelerde uygun antiviral tedavi ve takip yapılmalıdır. Doğum sezaryan şeklinde planlanmalı, doğumdan önce anneye ve doğum sonrasında bebeğe ilaç tedavisi başlanmalı, anne bebeğini emzirmemelidir.
Test yaptırmak için bir neden beklemeyin
Riskli bir temas yaşadıysanız ya da merak ediyorsanız en doğru adım test yaptırmaktır. Erken tanı, uzun ve sağlıklı bir yaşamın anahtarıdır.
🎗️ HIV/AIDS Konu Sayfası bursaenfeksiyon.com · Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı