← Skorlar
Temas Sonrası Profilaksi
Kesici-Delici Alet Yaralanması Sonrası Profilaksi YENİ
Kan ve Vücut Sıvısı Teması · HIV, Hepatit B ve Hepatit C için Karar · Rejim · İzlem Takvimi
Son güncelleme: ·Esas alınan: ABD Halk Sağlığı Servisi 2025 (HIV) · CDC 2013/2018 (HBV) · CDC 2020 (HCV)
1Temasın Şekli
Perkütan yaralanma
İğne batması, bistüri veya başka kesici aletle kesi
Mukoza veya bütünlüğü bozulmuş deri teması
Göze, ağza sıçrama; çatlak, sıyrık, dermatitli deriye temas
Sağlam deriye temas
2Temas Edilen Materyal
Kan veya bulaştırıcı kabul edilen sıvı
Kan, gözle görülür kanlı sıvı; beyin omurilik, sinoviyal, plevra, periton, perikard ve amniyon sıvısı; semen, vajinal salgı; doku
Bulaştırıcı kabul edilmeyen sıvı (gözle görülür kan yoksa)
İdrar, dışkı, tükürük, balgam, burun salgısı, ter, gözyaşı, kusmuk
3Kaynak HastaSonuç beklenirken "bilinmiyor" seçin
HIV durumuTercihen 4. kuşak antijen/antikor testi
HBsAg
Hepatit CTercihen HCV RNA; yoksa anti-HCV
4Temas Eden Kişi
Hepatit B bağışıklık durumuYalnızca yazılı, tarihli kayıt geçerlidir
Bugünkü anti-HBsTemas sonrası hemen çalışılır
Temastan bu yana geçen süreHIV profilaksisi için
Gebelik
Böbrek işleviKreatinin klirensi, mL/dk
Vücut ağırlığıHepatit B immünglobulini dozu için, kg
Temas tarihiİzlem takvimi bu tarihe göre hesaplanır
İlk Müdahale
- Yaralanan bölge sabun ve suyla yıkanır; mukoza teması bol su veya serum fizyolojikle yıkanır.
- Yara sıkılmaz, emilmez, kanatılmaya çalışılmaz; çamaşır suyu gibi kostik maddeler uygulanmaz.
- Kaynak hastadan (onamıyla) HIV antijen/antikor, HBsAg ve HCV RNA ya da anti-HCV çalışılır. Atık kutusundaki iğne veya kesici alet test edilmez.
- Temas eden kişiden bazal testler alınır: HIV antijen/antikor, anti-HCV, hepatit B durumuna göre anti-HBs ve anti-HBc; profilaksi başlanacaksa kreatinin, AST, ALT.
- Olay iş kazası olarak kayda geçirilir ve kurumun enfeksiyon kontrol ile çalışan sağlığı birimlerine bildirilir.
Danışmanlık
- HIV için son test (12. hafta) sonuçlanana kadar bariyer yöntemiyle korunma önerilir; kan, doku ve organ bağışı yapılmaz.
- Emziren kişide, olası akut HIV enfeksiyonunda bulaş riski yüksek olduğu anlatılır; emzirmeye profilaksi altında devam etmek ile son teste kadar ara vermek birlikte değerlendirilir.
- Ateş, döküntü, lenfadenopati, boğaz ağrısı gibi akut retroviral sendrom bulguları gelişirse, temastan bu yana geçen süreye bakılmaksızın HIV RNA çalışılır.
- Profilaksi alan kişi ilk 72 saat içinde yeniden değerlendirilir: uyum, yan etki, ilaç etkileşimi.
- Hepatit B veya C temasında izlem süresince gebelikten kaçınma, emzirmeyi kesme veya işten uzaklaştırma gerekmez.
Seçimleri tamamlayınTemasın şeklini ve materyali seçin.
Kaynaklar
US Public Health Service. 2025 US Public Health Service guidelines for the management of occupational exposures to HIV and recommendations for post-exposure prophylaxis in healthcare settings. Infect Control Hosp Epidemiol. 2025.
Schillie S, et al. CDC guidance for evaluating health-care personnel for hepatitis B virus protection and for administering postexposure management. MMWR Recomm Rep. 2013;62(RR-10):1–19.
Moorman AC, et al. Testing and clinical management of health care personnel potentially exposed to hepatitis C virus — CDC guidance. MMWR Recomm Rep. 2020;69(RR-6):1–8.
