İçeriğe git

18–24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası 2026 - Bursa İhtisas Enfeksiyon Akademisi (BİENA)

BİENA — Üst Bilgi v4 İçeriğe atla
Menüyü atla
Menüyü atla
Klinik Tecrübe ve Akademik Diyaloğun Dijital Platformu
Menüyü atla
Menüyü atla
SBÜ Bursa Yüksek İhtisas EAH Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği
Menüyü atla
Etkinlikler
18–24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası 2026 — Tek Sağlık, Tek Eylem
18–24 Kasım 2026 · Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası

Tek Sağlık, Tek Eylem:
Direnci Şimdi Önle

2026 DSÖ · FAO · UNEP · WOAH Teması: “One Health, one action: Prevent AMR now”

Antimikrobiyal direnç (AMD) artık geleceğin değil, bugünün sorunu. 2026 teması herkesten tek bir somut eylem istiyor: hekimden doğru reçete, eczacıdan reçetesiz antibiyotik vermeme, veteriner hekimden sorumlu kullanım, çiftçiden büyütme amaçlı antibiyotikten kaçınma, hastadan “antibiyotik yazar mısınız?” baskısını bırakma. İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı birbirine bağlı; bir sektördeki karar hepsini etkiliyor.

Tek Sağlık · One Health Küresel Eylem Planı 2026–2036 Ulusal Eylem Planı 2026–2030 18 Kasım · Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü #WAAW2026 · #AMD
Tek Sağlık, Tek Eylem: Direnci Şimdi Önle Doğru ilaç · Doğru doz · Doğru süre Her reçete bir karardır Bugün koru, yarın tedavi et Antibiyotik ateş düşürücü değildir Direnç sınır tanımaz; çözüm de tanımamalı Kültür al, sonra başla; sonuç gelince daralt El hijyeni en ucuz antibiyotiktir
Küresel Tablo

Sessiz pandemi artık sessiz değil

Dirençli bakteri enfeksiyonları, HIV veya sıtmadan daha fazla ölüme eşlik ediyor. DSÖ'nün 100'den fazla ülkeden topladığı sürveyans verisi, direncin izlenen kombinasyonların büyük bölümünde yükseldiğini gösteriyor.

4,7 M
2021'de bakteriyel AMD ile ilişkili ölüm; bunların ~1,14 milyonu doğrudan dirence atfedilebilir
GRAM · Lancet 2024 / DSÖ
1 / 6
2023'te laboratuvarla doğrulanmış her altı bakteriyel enfeksiyondan biri antibiyotik tedavisine dirençliydi
DSÖ GLASS Raporu · Ekim 2025
>%40
2018–2023 arasında direncin arttığı, DSÖ'nün izlediği patojen–antibiyotik kombinasyonlarının oranı
DSÖ GLASS Raporu · Ekim 2025
39 M
Acil eylem olmazsa 2050'ye kadar AMD'ye bağlı öngörülen kümülatif ölüm
GRAM öngörüsü · DSÖ WAAW 2026

🇹🇷 Türkiye — Ulusal Eylem Planı 2026–2030

Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın katkısıyla hazırlanan Antimikrobiyal Direnç ile Mücadele Ulusal Eylem Planı Tek Sağlık yaklaşımını esas alıyor.

  • Kapsadığı dönem2026–2030
  • Hedef / strateji sayısı9 / 24
  • Ortak bakanlık3
  • ÖnceliklerSürveyans · Akılcı kullanım · Ar-Ge · Farkındalık
  • YaklaşımTek Sağlık

🗓️ 2026'da Neler Oldu?

  • Mayıs — Dünya Sağlık Asamblesi güncellenmiş AMD Küresel Eylem Planı 2026–2036'yı kabul etti✔
  • Plan üç küresel hedef koyuyor: AMD ilişkili ölümleri azaltmak, özellikle tarım-gıda sistemlerinde antimikrobiyal kullanımını azaltmak, çevresel kirliliği en aza indirmek✔
  • Türkiye — 2026–2030 Ulusal Eylem Planı yürürlüğe girdi✔
  • IDSA — dirençli gram-negatif enfeksiyon tedavi rehberi 2026 güncellemesi✔
  • BM 2024 Siyasi Bildirgesi hedefi: 2030'a kadar AMD ilişkili ölümlerde %10 azalma, insanda kullanılan antibiyotiklerin ≥%70'i “Access” grubundan2030
  • 18–24 Kasım — WAAW 2026: “One Health, one action”📣
2026 Teması · One Health, One Action

Dört sektör, herkese tek eylem

Dirençli mikroorganizmalar ve direnç genleri hastane, çiftlik, tarla ve atık su arasında serbestçe dolaşır. Tema, taahhütlerin somut ve eşgüdümlü adımlara dönüşmesini istiyor: herkes kendi alanında bir eylem seçsin ve bugün başlasın.

🩺

İnsan Sağlığı

Antibiyotik yönetimi, enfeksiyon kontrolü, aşılama, tanısal yönetim ve reçetesiz satışın önlenmesi.

Tek eylem: 48–72. saatte her tedaviyi yeniden değerlendir
🐄

Hayvan Sağlığı

Veteriner hekim reçetesiyle kullanım, büyütme amaçlı kullanımın bırakılması, aşılama ve biyogüvenlik.

Tek eylem: kritik önemdeki antibiyotikleri insana sakla
🌾

Bitki ve Gıda

Bitkisel üretimde antimikrobiyal ve antifungal kullanımının sınırlanması; azol dirençli Aspergillus bunun klinik yüzü.

Tek eylem: gıda zincirinde kalıntı izlemi
💧

Çevre

Hastane, ilaç üretimi ve hayvancılık atıklarının arıtılması; su, sanitasyon ve hijyen altyapısı.

Tek eylem: kullanılmayan ilacı çöpe ve lavaboya atma
18–24 Kasım · Klinik için haftalık plan

7 gün, 7 eylem

Servis vizitinde, poliklinikte veya asistan eğitim saatinde her güne bir mesaj. Her biri kanıta dayalı antimikrobiyal yönetimin temel taşlarından.

18 Kasım · Çar

Endikasyonu yaz

Her antibiyotik orderında endikasyon, odak ve planlanan süre dosyada yazılı olsun. Bugün aynı zamanda Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü.

19 Kasım · Per

Önce kültür

İlk dozdan önce uygun örnek: iki set kan kültürü, odak örneği. Kolonizasyonu değil enfeksiyonu tedavi et.

20 Kasım · Cum

Antibiyotik molası

48–72. saatte dur ve sor: Enfeksiyon var mı? Daraltılabilir mi? Kesilebilir mi? Oral geçilebilir mi?

21 Kasım · Cmt

En kısa etkili süre

“Kısa olan daha iyidir”: klinik yanıt veren hastada rehberin önerdiği en kısa süreyi seç, bitiş tarihini orderla birlikte yaz.

22 Kasım · Paz

İV'den orale

Hemodinamisi stabil, oral alımı ve emilimi olan hastada biyoyararlanımı yüksek oral ajana geç; kateter gününü de azalt.

23 Kasım · Pzt

Alerji etiketini sorgula

“Penisilin alerjisi” kaydı olanların çoğu gerçek alerjik değildir; öyküyü derinleştir, uygun hastada etiketi kaldır.

24 Kasım · Sal

Önle: el hijyeni ve aşı

Önlenen her enfeksiyon yazılmayan bir antibiyotiktir. Beş endikasyonda el hijyeni, influenza–pnömokok–RSV aşıları.

Her gün

Hastayla konuş

Antibiyotik gerekmiyorsa nedenini anlat, semptomatik tedavi ve “şu olursa tekrar gelin” planı ver.

🩺 Klinisyen Özeti — Reçete Yazarken Altı Soru

  • Bakteriyel enfeksiyon var mı? Viral ÜSYE, akut bronşit, asemptomatik bakteriüri (gebelik ve mukozayı zedeleyen ürolojik girişim dışında) ve kolonizasyon antibiyotik endikasyonu değildir.
  • En dar etkili seçenek hangisi? DSÖ AWaRe sınıflaması: ilk seçenek “Access”, gerekçeli durumda “Watch”, son çare “Reserve”. Lokal antibiyogram ampirik seçimin temelidir.
  • Doz doğru mu? PK/PD hedefi, böbrek fonksiyonu, kilo ve odak; kritik hastada β-laktamlar için uzamış infüzyon, uygun ajanlarda TDM.
  • Kültür sonucu geldi mi? Duyarlılığa göre daralt; karbapenem ve yeni β-laktam/β-laktamaz inhibitörlerini direnç mekanizması gerektirdiğinde kullan.
  • Süre ne olacak? Kaynak kontrolü sağlanmış, klinik yanıt veren hastada kısa süreler uzun sürelerle eşdeğerdir; uzatma kararı gerekçeli olmalı.
  • Yayılımı önledim mi? Temas önlemleri, el hijyeni, invaziv araç günlerinin azaltılması ve dirençli etkenlerde taburculuk/sevk bildirimi tedavinin parçasıdır.
Hastalarınız için · Toplum mesajları

Doğru bilinen yanlışlar

Poliklinikte en sık karşılaşılan dört inanış ve verilecek kısa yanıt.

“Grip ve nezlede antibiyotik iyileşmeyi hızlandırır.”
Antibiyotikler virüslere etki etmez; yalnızca yan etki ve direnç riski getirir.
“Dirençli olan benim vücudum.”
Dirençli olan bakteridir ve başkalarına bulaşabilir; bu yüzden direnç herkesin sorunudur.
“Evde kalan antibiyotiği kullanabilirim, komşuma da verebilirim.”
Her enfeksiyonun ilacı, dozu ve süresi farklıdır; antibiyotik yalnızca hekim reçetesiyle kullanılır.
“Antibiyotik yazmayan hekim eksik tedavi ediyor.”
Gerekmediğinde yazmamak doğru tedavidir; hekiminize antibiyotik için ısrar etmeyin.

Neden “Şimdi”?

Modern tıbbın büyük bölümü — kemoterapi, organ nakli, yoğun bakım, protez cerrahisi, prematüre bakımı — etkili antibiyotiklerin varlığına dayanıyor. Yeni antibiyotik geliştirme hattı ise dirençteki artışa yetişemiyor; elimizdeki ilaçların her biri yenilenemeyen bir kaynak gibi.

2026 temasının önerdiği şey büyük bir program değil, bugün yapılabilecek tek bir eylem: bir reçeteyi daraltmak, bir kültürü zamanında almak, bir hastaya neden antibiyotik gerekmediğini anlatmak. Dirençle mücadele, bu küçük kararların toplamıdır.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji — 18–24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası 2026 bilgilendirme sayfası.

Kaynaklar: WHO World AMR Awareness Week 2026 kampanya ve etkinlik sayfaları · WOAH, FAO ve UNEP WAAW 2026 sayfaları · Global Action Plan on AMR 2026–2036 · WHO Global Antibiotic Resistance Surveillance Report (GLASS, Ekim 2025) · GBD 2021 Antimicrobial Resistance Collaborators, Lancet 2024 · BM Genel Kurulu AMD Siyasi Bildirgesi (2024) · T.C. Sağlık Bakanlığı, Antimikrobiyal Direnç ile Mücadele Ulusal Eylem Planı 2026–2030 ve Akılcı Antibiyotik Kullanımı duyurusu · IDSA AMR Guidance 2026 · WHO AWaRe sınıflaması. “Tek Sağlık, Tek Eylem: Direnci Şimdi Önle” ifadesi resmî temanın sayfa için yapılmış Türkçe karşılığıdır. Bu sayfa sağlık profesyonellerine ve topluma yönelik bilgilendirme amaçlıdır; bireysel tıbbi karar yerine geçmez. Son güncelleme: 18 Kasım 2026.

BİENA — Footer B · Editoryal
SBÜ Bursa Yüksek İhtisas EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği
İçeriğe dön
Uygulama simgesi
Bursa İhtisas Enfeksiyon Akademisi (BİENA) Ana ekranınıza daha iyi bir deneyim için bu uygulamayı yükleyin
iOS'ta yükleme düğmesi öğesine dokunun, ardından "Ekranınıza ekleyin"